Józef Ignacy Ożegalski.

Kamionna - biografie osób zasłużonych - Józef Ignacy Ożegalski.

    Józef Ignacy Ożegalski - syn Franciszka Ożegalskiego i Józefy Suchorzewskiej. Ur. 13 marca 1848 roku w Ochli w powiecie krotoszyńskim. Wraz z bratem Stanisławem uczył się początkowo w Radomsku, następnie w Instytucie Technicznym w Krakowie, skąd poszedł do powstania styczniowego. Służył w oddziale Antoniego Jeziorańskiego, kompanii Zygmunta Koskowskiego (partia Mariana Langiewicza). Po upadku Langiewicza, przebywał jakiś czas u swego wuja Ignacego Suchorzewskiego, właściciela Mielca. Tu spotkał swego brata Stanisława. W kwietniu 1863 r. zaciągnął się do oddziału Andrzeja Opackiego i odbył kampanię wiosenną pod rozkazami Dionizego Czachowskiego. Ostatnią wyprawę odbył wraz z bratem Stanisławem pod rozkazami Władysława Jordana (czerwiec 1863), służąc w tzw. Złotej Legii. Po klęsce wyprawy pod Komorowem obaj bracia dostali się do niewoli. Przewiezieni do więzienia w Kielcach, wkrótce doczekali się zwolnienia ze względu na młody wiek i usilne starania matki u rosyjskiego dowódcy generała O. Czenkerego. Józef wraz z bratem planowali jeszcze u schyłku 1863 roku wyprawić się z Mielca do Królestwa Polskiego.
     Po klęsce powstania, powrócił do Krakowa by ukończyć przerwaną naukę w Instytucie Technicznym. Następnie, zapewne za staraniem czy namową wuja Ignacego Suchorzewskiego, osiadł w kupionym przez ojca, majątku Kamionna w powiecie bocheńskim. Od tej pory aż do śmierci, pełnił tu liczne funkcje społeczne i samorządowe. Był m.in. członkiem Rady Powiatowej Bocheńskiej, członkiem Komitetu Narodowego Ziemi Brzeskiej (1914 r.), delegatem do Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego we Lwowie, Towarzystwa Ubezpieczeń w Krakowie i Galicyjskiego Towarzystwa Łowieckiego. W roku 1879 opublikował broszurę "Uwagi myśliwskie dla wszystkich myśliwych.", w której podał m.in. projekt powołania Towarzystwa Myśliwskiego. Zamieszczał również publikacje w "Łowcu" i "Czasie". Otrzymał w roku 1907 honorowe członkostwo Akademii A. Mickiewicza w Bolonii.
   Po odzyskaniu niepodległości, jako weteran otrzymał stopień podporucznika, a 5 sierpnia 1921 r. odznaczony został Krzyżem Walecznych. Był autorem obszernych pamiętników pt. "Wspomnienia z krwawych czasów z roku 1863" wydanych własnym nakładem w roku 1893 i wznowionych w roku 1908. Fragmenty tych wspomnień ukazały się ponadto w zbiorze pt. "Rok 1863. Obrazy i wspomnienia", wydanym w roku 1916.
    Niezmiernie szanowany przez sąsiadów i włościan, służył im zawsze dobra radą i pomocą. Był urodzonym gawędziarzem, wspaniale umiał opowiadać o czasach przeszłych, podróżach, polowaniach i zwierzynie. Jego płomienne wystąpienia na różnorodnych obchodach patriotycznych, wyciskały łzy i wywoływały burze oklasków.
    W małżeństwie zawartym 18 listopada 1882 roku z Marią Dylewską (9 kwietnia 1865 r. - 7 października 1928 r.) miał pięcioro dzieci:
1. Zofię - ur. w Kamionnej 3 listopada 1883 r., żonę Alfreda Słoneckiego (27 marca 1864 r. - 28 stycznia 1911 r.), szambelana, pułkownika armii austriackiej. Zmarła 9 sierpnia 1959 r. i pochowana została na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
2. Franciszka Józefa - ur. w Kamionnej 6 czerwca 1886 r., ożenionego 24 lipca 1915 roku z Teodorą Łazarską (18 listopada 1892 r. -12 lutego 1965 r.). Zmarł 12 kwietnia 1951 r. Spoczywa w krypcie kaplicy Sumińskich-Ożegalskich na cmentarzu parafialnym w Brzesku.
3. Stanisława Juliana  - ur. 4 listopada 1889 roku w Kamionnej, ożenionego 10 sierpnia 1918 roku ze Stefanią Targowską (ur. 18 lutego 1896 r., zmarłą przy porodzie 2 listopada 1920 r.), a po jej śmierci w czasie porodu, ożenionego po raz drugi 23 października 1923 r. z Lesławą z Zaleskich Kozikową (ur. 27 lipca 1893 r,. zm. 20 września 1966 r.), zamordowanego 23 marca 1942 r. w obozie w Oświęcimiu.
4. Józefa Szczęsnego - ur. 29 sierpnia 1892 roku, oficera wojsk austriackich poległego 7 maja 1915 r. na polu bitwy pod Zawadką.
5. Irenę - ur. 8 czerwca 1896 r. w Kamionnej, która wyszła za mąż 23 lutego 1918 roku za Aleksandra Romera (1895-1941), właściciela Jodłownika w powiecie limanowskim. Zmarła 13 sierpnia 1967 i pochowana została w grobowcu rodziny Romerów na cmentarzu parafialnym w Jodłowniku.
     Zmarł 13 grudnia 1922 r. i pochowany został w grobowcu rodzinnym na cmentarzu parafialnym w Trzcianie. Uroczystości żałobne zgromadziły olbrzymie rzesze duchowieństwa, ziemian, włościan i żołnierzy. We wspomnieniu pośmiertnym, zamieszczonym w "Wiadomościach Krakowskich", anonimowy autor napisał: "Cienie śp. Zmarłego cieszą się honorami wojskowymi, oddanymi przy pogrzebowych obrzędach. Gościnny dwór w Kamionnej przechowa tradycje żołnierza - rolnika, zostawiając niewygasłą pamięć po sobie w sercach ludności wiejskiej - przyjaciół i sąsiadów".

Żródło: Wspomnienia krwawych czasów. Opr. Jerzy Ożegalski

Powrót